Rocznica wybuchu Powstania Kościuszkowskiego

Chorągiew grenadierów krakowskich (źródło: Wikipedia)

24 marca mija 219 rocznica wybuchu Powstania Kościuszkowskiego, pierwszego z wielkich polskich powstań narodowych.

Tadeusz Kościuszko (źródło: Wikipedia)

Za oficjalne rozpoczęcie powstania uważa się złożenie przysięgi na krakowskim rynku przez naczelnika Tadeusza Kościuszkę. De facto powstanie zaczęło się dwanaście dni wcześniej, kiedy to generał Antoni Madaliński, nie godząc się na redukcję swojej I Wielkopolskiej Brygady Kawalerii Narodowej, wyruszył z Ostrołęki w kierunku Krakowa.

Generał Antoni Madaliński (pocztówka, dwudziestolecie międzywojenne, ze zbiorów Muzeum Solca)

4 kwietnia 1794 r. wojska powstańcze osiągnęły pierwszy sukces pokonując pod Racławicami rosyjskie wojska dowodzone przez generała Tormasowa. 16 kwietnia powstanie wybuchło na Litwie. 16 maja do walki z powstaniem dołączyły Prusy. 6 czerwca połączone siły zaborców pokonały wojska powstańcze pod Szczekocinami. 30 czerwca na tereny województw krakowskiego, lubelskiego i sandomierskiego wkroczyły wojska austriackie. Od 13 lipca do 6 września Rosjanie wraz z Prusakami bezskutecznie oblegali Warszawę. 21 sierpnia do powstania przyłączyła się Wielkopolska. We wrześniu na pomoc powstańcom w Wielkopolsce wyruszył korpus generała Jana Henryka Dąbrowskiego. Na początku października przez ok. 2 tygodnie część wojsk gen. Dąbrowskiego stacjonowała w Solcu Kujawskim.

Generał Jan Henryk Dąbrowski (pocztówka, dwudziestolecie międzywojenne, ze zbiorów Muzeum Solca)

10 października w przegranej bitwie pod Maciejowicami ranny Tadeusz Kościuszko dostał się do niewoli. 14 października gen. Dąbrowski rozpoczął wycofywanie się w Wielkopolski. 4 listopada wojska rosyjskie dokonały masakry cywilnej ludności warszawskiej Pragi, a pięć dni później wkroczyły do lewobrzeżnej części stolicy. Ostateczna kapitulacja wojsk powstańczych nastąpiła 16 listopada pod Radoszycami. Niecały rok później 24 października 1795 r. trzech zaborców dokonało III rozbioru Polski.