Powrót Solca do Polski

19 stycznia 1920 r., po 148 latach zaborów Solec ponownie znalazł się w granicach Polski. Stało się to na mocy postanowień Traktatu Wersalskiego, w którym przyznano Polsce większość ziem Wielkopolski  i Pomorza Gdańskiego.

Przejęcie Solca przez Wojsko Polskie – 19 stycznia 1920 r.
(obraz Zdzisława Walczaka ze zbiorów Muzeum Solca).

Po ratyfikowaniu przez Niemcy Traktatu Wersalskiego (10.01.1920 r.), władze polskie przystąpiły do zajęcia ziem przyznanych Polsce. Operacją dowodził gen. Józef Haller . Rozpoczęło ją przejęcie Gniewkowa 17 stycznia. Dzień później wojsko polskie wkroczyło do Torunia.

Fotokopia obwieszczenia wydanego z okazji przejęcia Solca przez władze polskie (J. Księski, Solec od czasów Księstwa Warszawskiego do odzyskania niepodległości, Solec Kujawski 2010, s. 52)

Solec został przejęty 19 stycznia przez odziały III Pułku Ułanów Wielkopolskich (później przemianowanego na 17 Pułk Ułanów Wielkopolskich), dowodzone przez pułkownika Władysława Mosiewicza. Po wycofaniu się Grenzschutzu, ulicą Toruńską do Solca wkroczyło Wojsko Polskie. Oficjalne uroczystości odbyły się na Rynku (dziś Plac Jana Pawła II), natomiast akt przejęcia podpisano w ratuszu. Ze strony polskiej sygnatariuszami byli pułk. Mosiewicz (przedstawiciel władzy wojskowej) i proboszcz ks. Jan Klein (przedstawiciel władzy cywilnej a następnie komisaryczny burmistrz Solca). Ze strony niemieckiej dokument podpisali burmistrz Artur Roesler i przewodniczący Rady Miejskiej Brunano Haase.

Fotokopia aktu przejęcia Solca przez polskie władze w dniu 19 stycznia 1920 r. (J. Księski, Solec od czasów Księstwa Warszawskiego do odzyskania niepodległości, Solec Kujawski 2010, s. 53)

Kolejnego dnia zajęta została Bydgoszcz, a cała operacja zakończyła się 10 lutego w Pucku zaślubinami Polski z morzem.

Generał Józef Haller (1873-1960). Źródło: Wikipedia.

Dziś to wydarzenie upamiętnia w Solcu nazwa ulicy Ułańskiej, na której zatrzymała się przednia straż III Pułku Ułanów, czekając na nadejścia pozostałych oddziałów. Wcześniej ulica ta nazywała się Grünstrasse czyli Zielona.