Kalendarz historyczny – stracenie ppor. Zbigniewa Smoleńskiego

70 lat temu, 21 lutego 1946 r. w Bydgoszczy wykonano wyrok śmierci na podporuczniku Zbigniewie Smoleńskim, Żołnierzu Wyklętym, zastępcy dowódcy oddziału „Świerki II”, który wiosną 1945 r. w okolicach Solca Kujawskiego zbrojnie przeciwstawiał się grabieżom żołnierzy sowieckich.

Podporucznik Zbigniew Smoleński ps. Żuraw.

Zbigniew Smoleński urodził się 21 grudnia 1916 r. w Warszawie. Przed wojną służył Marynarce Wojennej. We wrześniu 1939 r. wraz z załogą trałowca ORP „Żuraw” brał udział w obronie Helu. Wojnę spędził w oflagu w Woldenbergu (obecnie Dobiegniew w woj. lubuskim). Po wojnie znalazł się wśród załogi obozu pracy dla Niemców w Zimnych Wodach. Tam zetknął się w wieloma byłymi żołnierzami Armii Krajowej, m.in.  słynnym dowódcą partyzanckim z Borów Tucholskich – Alojzym Bruskim ps. Grab.
W nocy z 29 na 30 kwietnia 1945 r. Grab na czele zaufanych żołnierzy opuścił obóz w Zimnych Wodach i na terenie Puszczy Bydgoskiej w okolicach Solca Kujawskiego utworzył oddział partyzancki, który zwalczał sowieckich maruderów nękających tutejszą ludność polską. Podczas nieobecności Graba dowódcą oddziału został porucznik Kazimierz Wróblewski ps. Kruk, a jego zastępcą ppor. Zbigniew Smoleński ps. Żuraw. To on właśnie dowodził akcją likwidacji sześciu czerwonoarmistów w okolicach Chrośny.
Oddział „Świerki II” został rozbity w połowie maja w okolicach Kabatu. W czasie walk zginął dowódca Kazimierz Wróblewski. Zbigniew Smoleński został aresztowane przez UB w Bydgoszczy 7 czerwca 1945 r. W czasie śledztwa był bestialsko torturowany. 21 grudnia 1945 r., w swoje 29 urodziny został skazany na karę śmierci. Jego prośba do Bolesława Bieruta, o zamianę kary śmierci na więzienie, została odrzucona. Wyrok został wykonany w Bydgoszczy 21 lutego 1946 r. Kilka miesięcy później, 17 września 1946 r. podobny los spotkał jego dowódcę, Alojzego Bruskiego ps. Grab.