90 rocznica powrotu Solca do Polski

Opis przejęcia Solca przez wojsko polskie (Bandurski, Kościński, Historja Solca Kujawskiego w zarysie, Bydgoszcz 1925, s. 22):

[…] Mimo nader licznych wybryków i okrucieństw niemieckiego żołnierstwa, obywatelstwo nie traciło ducha. Prawem Traktatu Wersalskiego utworzono radę Ludową, celem przygotowania przejęcia miasta przez władze polskie. Dzień przejęcia wyznaczono na dzień 19 stycznia 1920 r. Po odejściu ostatniego oddziału „Grencschutzu” udekorowała tutejsza ludność polska miasteczko. Około południa zbliżało się wojsko polskie. Towarzystwa polskie zebrały się ze sztandarami na rynku i wyruszyły na powitanie. W tym czasie przybyła przednia straż 3 pułku ułanów i stanęła w ulicy zw. Grünstrasse, którą to ulicę nazwano na pamiątkę – Ułańską. Powitanie całego pułku ułanów Krechowieckich z artylerią konną pod dowództwem pułk. Mosiewicza odbyło się na szosie toruńskiej przy miejskim parku z niebywałą okazałością i serdecznością, poczem przy biciu dzwonów w pochodzie tryumfalnym wprowadzono ich na rynek. Tutaj ustawiono się w czworobok, sztab i członkowie Rady Ludowej stali w środku. Pułkownik Mosiewicz oświadczył, że przejmuje miasto w imieniu Rządu polskiego pod opiekę Rzeczypospolitej i wzniósł okrzyk: „Nasza Rzeczpospolita Polska niech żyje!” Okrzyki podjęli z entuzjazmem wszyscy obecni Polacy, a przy dźwiękach „Mazurka” Dąbrowskiego wzniesiono sztandar biało czerwony na wysokim drzewcu.

Chwila ta wzniosła i radosna, dająca świętą wolność, pozostanie wszystkim uczestnikom w żywej pamięci.

Oficjalny akt przejęcia podpisano w ratuszu przez pułkownika Mosiewicza, jako zastępcy władzy wojskowej, ks. proboszcza Kleina, jako zastępcy rządu polskiego, Artura Roeslera, jako burmistrza miasta, Brunona Haasego, jako przewodniczącego Rady Miejskiej.

W 90-rocznicę tego wydarzenia Muzeum Solca im. księcia Przemysła przygotowało okolicznościową wystawę czasową. Składa się ona z dwóch części. Pierwszą stanowi wystawa planszowa „Twórcy Niepodległej” przygotowana przez Muzeum Niepodległości w Warszawie. Na drugą część ekspozycji składają się m.in. elementy wyposażenia i uzbrojenia Armii Wielkopolskiej i wojsk niemieckich udostępnione przez Pomorskie Muzeum Wojskowe w Bydgoszczy oraz soleckie banknoty zastępcze z lat 1918-20 a także polskie pocztówki patriotyczne z czasów zaborów i dwudziestolecia międzywojennego. Całość dopełnia umieszczony na wystawie stałej obraz Zdzisława Walczaka Przejęcie Solca przez Wojsko Polskie – 19 stycznia 1920 r.