750 lat Solca Kujawskiego

Wszyscy wiedzą, że Solec Kujawski otrzymał prawa miejskie w 1325 r. a więc 688 lat temu. O wiele mniej znany jest fakt, iż pierwsza pisemna informacja o naszym Solcu (wtedy jeszcze nie mieście) pochodzi z 1263 r.
Ale po kolei … W dawniejszej literaturze jako datę najstarszej wzmianki o naszym Solcu podawano rok 1244, jednak okazało się, że chodziło tu o inny Solec, o wieś biskupią w dzisiejszym powiecie średzkim. Solec Kujawski po raz pierwszy z mroku dziejów wyłonił się na krótką chwilę 19 lutego 1263 r. –  dokładnie 750 lat temu.
Sprawa dotyczyła sporu pomiędzy księciem kujawskim Kazimierzem a Zakonem Krzyżackim. W celu jego polubownego załatwienia 19 lutego 1263 r. spotkali się w Inowrocławiu książę pomorski Sambor, biskup kujawski Wolimir, pierwszy biskup chełmiński Heidenryk oraz dwaj bracia zakonni Fridericus i Johannes. I właśnie w dokumencie wystawionym z tej okazji pojawiło się zdanie: Bracia [zakonu krzyżackiego] zmuszają by kupcy płynący w górę Wisły z płótnem, lądowali wyłącznie w Chełmnie, powstrzymując statki, które chciałyby złożyć swoje towary w Solcu. (tłum. S. Gierszewski, Wisła w dziejach Polski, Gdańsk 1982,s.22). Dokładnie w dokumencie wymieniona jest nazwa Soletz. Innej miejscowości o tej nazwie leżącej na Kujawach, nad Wisłą nie ma, nie może być więc wątpliwości, że chodzi o nasze miasto. Co jeszcze z tej krótkiej informacji możemy wywnioskować? Wynika z niej, że Solec Kujawski, zanim został miastem w 1325 r., wcześniej był osadą handlową leżącą nad Wisłą, ważną z punktu widzenia władców Kujaw. Biorąc pod uwagę fakt, iż około połowy XIII w. książę Kazimierz toczył z Krzyżakami wojnę celną, niewykluczone, że właśnie wtedy powstały zalążki naszego miasta.

Kazimierz Kujawski (ok. 1211-1267), książę kujawski który prwdopodobnie założył osadę Solec. (źródło: Wikipedia)

O dalszych losach przedmiejskiej osady Solec nic pewnego powiedzieć nie można gdyż kolejny dokument w którym się pojawia, pochodzi dopiero z 1325 r. i jest to solecki przywilej lokacyjny, wystawiony przez wnuka Kazimierza Kujawskiego, księcia Przemysła. Co ciekawe Przemysł był także wnukiem (po kądzieli) innego uczestnika spotkania z 1263 r., księcia tczewskiego Sambora.
Podsumowując: nie wiemy kiedy nasz Solec powstał, ale wiemy, że istniał już w 1263 r., a w 1325 r. otrzymał prawa miejskie.
W związku z tym nasze Muzeum przygotowało okolicznościową pieczęć z okazji 750-lecia Solca Kujawskiego. Widnieje na niej herb Kujaw (połulew i połuorzeł pod wspólną koroną), którego najstarsze zachowane wizerunki pochodzą także z lat 60. XIII w. Wszyscy, którzy odwiedzą nasze Muzeum w przeciągu najbliższego miesiąca (do 12 marca) otrzymają kartkę pocztową z odciskiem tej pieczęci. Zapraszamy.